Kể từ ngày 01/07/2026, khung pháp lý cho những ai làm Sáng tạo nội dung trên mạng sẽ thay đổi toàn diện. Luật An ninh mạng và các quy định mới về thương mại điện tử, thuế chính thức có hiệu lực, đặt ra yêu cầu trách nhiệm cao hơn cho người sáng tạo, nhãn hàng và nền tảng.

Câu hỏi đặt ra cho hàng triệu youtuber, tiktoker, bloger… là “Làm sao để làm nghề tự do nhưng vẫn an toàn và trách nhiệm?”.

Ngày 05/06/2026, Sự kiện Creator Economy 2026: Hiểu Để Sáng Tạo sẽ chính thức diễn ra tại Trường quay S3, Đài Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ (VTV Nam Bộ), số 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh. Sự kiện do Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) tổ chức và KLIC (Chi hội Sáng tạo nội dung trên nền tảng số, trực thuộc Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam) thực hiện, quy tụ 150 khách mời, bao gồm đại diện Cơ quan Nhà Nước,  KOL/KOC và các người sáng tạo nội dung (Creators), Nhãn hàng, MCN và Agency trong và ngoài nước, hướng tới một nền sáng tạo nội dung minh bạch và bền vững trước thời điểm khung pháp lý mới có hiệu lực.

Khi “Sáng tạo nội dung trên mạng” không còn là việc giải trí

Tại buổi tọa đàm, CEO Tik Tok tại Việt Nam – ông Nguyễn Lâm Thanh cho biết mỗi năm có đến 40 tỉ USD tiền hàng hóa được bán qua mạng, trong đó có con số không nhỏ được bán thông qua hoạt động của những người sáng tạo nội dung trên các nền tảng mạng xã hội. Ông Thanh chia sẻ hiện rất nhiều người sáng tạo nội dung đang xài miễn phí các app ứng dụng trên mạng cho các clip, các sản phẩm của mình, cũng như đang có nhiều công ty nhỏ hoạt động mua bán trên mạng không thực hiện đúng chính sách về lao động, song sắp tới đây những vi phạm như thế có thể sẽ bị xử lý hình sự do ảnh hưởng về vấn đề bản quyền và chính sách về lao động với phía Mỹ.

Tại tọa đàm, thượng tá Đào Hải Thọ – Phó trưởng Phòng An ninh mạng và Phòng chống Tội phạm công nghệ cao đã phổ biến những chuẩn an toàn, hành lang pháp lý an toàn cho những khách mời là Người sáng tạo nội dung số. Ông khẳng định những hành lang như Luật Thương mại điện tử, Luật An ninh, Luật Thuế… không cản trở các hoạt động sáng tạo nội dung, buôn bán hàng hóa trên mạng mà chỉ để kiểm soát các hoạt động đó diễn ra một cách đúng đắn, minh bạch nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các bên như người sáng tạo, nhãn hàng, người xem, người tiêu dùng…

Ông Nguyễn Tấn Phong – Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) chia sẻ: Kinh tế sáng tạo (Creator Economy) ngày nay đã trở thành một ngành công nghiệp thực thụ, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế số Việt Nam, với hàng triệu người đang kiếm sống, xây dựng thương hiệu và kinh doanh thông qua các nền tảng nội dung số. Nhưng kể từ ngày 01/07/2026, khung pháp lý sẽ thay đổi toàn diện. Luật An ninh mạng và các quy định mới về thương mại điện tử, thuế chính thức có hiệu lực, đặt ra yêu cầu trách nhiệm cao hơn cho Creator, nhãn hàng và nền tảng. Câu hỏi đặt ra cho hàng triệu người làm nghề: Làm sao để làm nghề tự do nhưng vẫn an toàn và trách nhiệm? Vì vậy VECOM và các đơn vị đồng hành đã tổ chức buổi tọa đàm hôm nay.

77.1% người trẻ từng chứng kiến KOL quảng cáo sai sự thật trên mạng

Trước thềm Luật An ninh mạng và quy định mới về thương mại điện tử, thuế chính thức áp dụng cho Creator vào ngày 01/07/2026, KLIC (Chi hội Sáng tạo nội dung trên nền tảng số, trực thuộc VECOM) lần đầu công bố bộ dữ liệu độc quyền từ hơn gần 400  người tham gia khảo sát, phác hoạ bức tranh chưa từng được công bố về sức ảnh hưởng, áp lực và mức độ sẵn sàng của cộng đồng Creator Việt Nam trước ngưỡng cửa pháp lý mới.

Có tới 77.1% người trẻ tham gia khảo sát cho biết họ đã từng chứng kiến KOL quảng cáo sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm. Đây không còn là hiện tượng cá biệt, đây là trải nghiệm phổ biến của thế hệ trẻ khi tiếp nhận nội dung trên các nền tảng số. Và khi niềm tin bị xói mòn, kết quả: 58.9% người trẻ mất niềm tin và bỏ theo dõi ngay nếu KOL quảng cáo sai và chỉ 6.3% nói rằng họ không bị ảnh hưởng. Trong một ngành mà niềm tin là tài sản lớn nhất, đây là mức rủi ro mà không KOL hay nhãn hàng nào có thể xem nhẹ.

Khi được hỏi về trách nhiệm quan trọng nhất của KOL/KOC/Creators, câu trả lời phổ biến nhất của người trẻ (qua khảo sát) không phải là “truyền cảm hứng” hay “tạo xu hướng”, mà là: “Hãy nói ĐÚNG – làm ĐÚNG – chia sẻ thông tin ĐÚNG sự thật.” Giới trẻ cũng đưa ra rất nhiều mong đợi KOL/KOC/Creators thay đổi để trở nên tốt hơn như: Tính minh bạch – Trung thực – Trách nhiệm, Văn hóa ứng xử chuẩn mực, Nội dung tử tế,  Tuy duy làm nghề, Giá trị tích cực, Hiểu biết pháp luật, Tôn trọng khán giả nhất là trẻ em, tạo động lực và ảnh hưởng tốt tới giới trẻ, yêu nước và tự hào dân tộc, không cổ súy, lan truyền và phát tán tin giả, tin độc hại….

Có 44.8% giới trẻ (qua khảo sát) cho biết hay làm theo gợi ý từ Creators và 40.8% Creators ảnh hưởng đến quyết định tiêu dùng của giới trẻ. Về việc follow các nhà sáng tạo nội dung, Khảo sát cho thấy: 51.1% giới trẻ nhấn theo dõi từ 1-5 người, trong khi 29.2% cho biết họ chỉ theo dõi từ 6-10 người. 72.6% giới trẻ (qua khảo sát) yêu cầu KOL/KOC/Creators phải thật sự Trách nhiệm và minh bạch trong quảng cáo.

Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số

Từ thực tế trên, bối cảnh hành lang pháp lý năm 2026 đã bước sang chương hoàn toàn mới. Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, ban hành kèm theo Quyết định 423/QĐ-BVHTTDL ngày 05/3/2026 của Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch đã chính thức có hiệu lực, đặt nền cho ứng xử chung trên không gian số. Từ ngày 01/7/2026 Luật Thương mại điện tử 2025 chính thức có hiệu lực, lần đầu tiên trách nhiệm của người bán hàng, người livestream, trách nhiệm của KOL, KOC(người review) và chủ quảng nền tảng được quy định một cách minh bạch. Các hành vi quảng cáo sai sự thật sẽ bị xử lý nghiêm. Người làm tiếp thị liên kết buộc phải xác định danh tính điện tử. Luật cũng đặt ra yêu cầu tuân thủ đồng bộ pháp luật về thuế, an ninh mạng, quảng cáo và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Với tinh thần “Sáng tạo sạch”, “Trách nhiệm số” trở thành tiêu chí cạnh tranh cho những người làm sáng tạo nội dung số VECOM cùng Chi hội KLIC đã thực hiện chiến  dịch khảo sát “Top 100 nhà sáng tạo nội dung trách nhiệm 2026”. Đây cũng sẽ là viên gạch đầu tiên tạo nền móng để VECOM xây dựng “Bộ tiêu chí nghề nghiệp” sẽ ra mắt trong thời gian tới dành cho những nhà sáng tạo nội dung trên không gian số,

BÌNH MINH